Η οικονομική ανάκαμψη τροφοδότησε μια ταχεία επιτάχυνση του πληθωρισμού φέτος για τις προηγμένες και αναδυόμενες οικονομίες, που οφείλεται στη σταθεροποίηση της ζήτησης, στην έλλειψη προσφοράς και στην ταχεία αύξηση των τιμών των βασικών προϊόντων.

Αυτό αναφέρει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο σε έκθεσή του, υπογραμμίζοντας ότι στο World Economic Outlook είχε προβλέψει ότι ο υψηλότερος πληθωρισμός θα συνεχίσει πιθανότατα τους επόμενους μήνες πριν από την επιστροφή στην προ-πανδημικό επίπεδα από τα μέσα του 2022, αν και οι κίνδυνοι της επιτάχυνσης παραμένουν.

Σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης, τα καλά νέα για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής είναι ότι οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό είναι καλά εδραιωμένες, αλλά οι οικονομολόγοι εξακολουθούν να διαφωνούν σχετικά με το πόσο θα αντέξει τελικά η ανοδική πίεση για τις τιμές.

Η δυναμική του πληθωρισμού και η ανάκτηση της ζήτησης

Οι αναλυτές του ΔΝΤ εξετάζουν το εάν ο πληθωρισμός κινήθηκε σύμφωνα με την ανεργία. Παρόλο που η περίοδος της πανδημίας θέτει πολλές προκλήσεις για την εκτίμηση αυτής της σχέσης, η άνευ προηγουμένου διαταραχή δεν φαίνεται να έχει αλλάξει ουσιαστικά αυτήν τη σχέση.

Οι προηγμένες οικονομίες είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν μέτρια βραχυπρόθεσμη πληθωριστική πίεση, με τον αντίκτυπο να μαλακώνει με την πάροδο του χρόνου.

Ο πληθωρισμός κατά τη διάρκεια της πανδημίας είναι καλά εδραιωμένος , σύμφωνα με τα μέτρα μακροπρόθεσμων προσδοκιών που είναι γνωστά ως breakevens που προέρχονται από κρατικά ομόλογα σε 14 χώρες.

Αυτοί οι δείκτες ήταν σταθεροί μέχρι τώρα τόσο κατά τη διάρκεια της κρίσης όσο και της ανάκαμψης, αν και η αβεβαιότητα σχετικά με τις προοπτικές παραμένει.

Τα βασικά ερώτηματα

Ένα βασικό ερώτημα είναι ποιος συνδυασμός συνθηκών θα μπορούσε να προκαλέσει μια επίμονη άνοδο του πληθωρισμού.

Τέτοια επεισόδια στο παρελθόν είχαν συσχετιστεί με απότομες υποτιμήσεις συναλλαγματικών ισοτιμιών στις αναδυόμενες αγορές και συχνά ακολουθούσαν αυξημένα δημοσιονομικά ελλείμματα και ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις κρατικών δαπανών και εξωτερικά σοκ θα μπορούσαν επίσης να συμβάλουν στην διάψευση των προσδοκιών, ειδικά σε οικονομίες με κεντρικές τράπεζες που δεν πιστεύεται ότι είναι σε θέση ή πρόθυμες να συγκρατήσουν τον πληθωρισμό.

Επιπλέον, ακόμη και όταν οι προσδοκίες είναι καλά στερεωμένες, μια παρατεταμένη υπέρβαση του στόχου για τον πληθωρισμό που έχουν θέσει οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα μπορούσε να προκαλέσει διάψευση των προσδοκιών.

Τομεακά σοκ

Η πανδημία προκάλεσε μεγάλες μεταβολές των τιμών σε ορισμένους τομείς, κυρίως τρόφιμα, μεταφορές, ρούχα και επικοινωνίες. Είναι εντυπωσιακό ότι η διασπορά ή η διακύμανση των τιμών σε διάφορους τομείς παρέμεινε μέχρι στιγμής σχετικά υποτονική από τα πρόσφατα ιστορικά πρότυπα, ιδιαίτερα σε σύγκριση με την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.

Ο λόγος είναι σχετικά μικρότερες και βραχύβιες μεταβολές των τιμών των καυσίμων, των τροφίμων και των κατοικιών μετά την πανδημία, τα οποία είναι τα τρία μεγαλύτερα συστατικά των καλαθιών κατανάλωσης, κατά μέσο όρο.

Η πρόβλεψη του ΔΝΤ είναι ότι ο ετήσιος πληθωρισμός στις προηγμένες οικονομίες θα κορυφωθεί στο 3,6 % κατά μέσο όρο τους τελευταίους μήνες του τρέχοντος έτους πριν επιστρέψει το πρώτο εξάμηνο του 2022 στο 2 %, σύμφωνα με τους στόχους των Κεντρικών Τραπεζών.

Οι αναδυόμενες αγορές θα σημειώσουν ταχύτερες αυξήσεις, φτάνοντας το 6,8% κατά μέσο όρο και στη συνέχεια χαλαρώνοντας στο 4%.

Αβεβαιότητα

Ωστόσο, οι προβλέψεις έρχονται με σημαντική αβεβαιότητα και ο πληθωρισμός μπορεί να αυξηθεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Οι παράγοντες που συμβάλλουν θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν την αύξηση του κόστους στέγασης και την παρατεταμένη έλλειψη προσφοράς σε προηγμένες και αναπτυσσόμενες οικονομίες ή την πίεση των τιμών των τροφίμων και τις υποτιμήσεις των νομισμάτων στις αναδυόμενες αγορές.

Οι τιμές των τροφίμων σε όλο τον κόσμο αυξήθηκαν κατά περίπου 40 τοις εκατό κατά τη διάρκεια της πανδημίας, μια ιδιαίτερα οξεία πρόκληση για τις χώρες χαμηλού εισοδήματος όπου τέτοιες αγορές αποτελούν μεγάλο μερίδιο των καταναλωτικών δαπανών.

Οι προσομοιώσεις αρκετών σεναρίων ακραίου κινδύνου δείχνουν ότι οι τιμές θα μπορούσαν να αυξηθούν σημαντικά ταχύτερα λόγω των συνεχιζόμενων διαταραχών της αλυσίδας εφοδιασμού και των μεγάλων διακυμάνσεων των τιμών των βασικών προϊόντων.

Επιπτώσεις της πολιτικής

Ο πληθωρισμός μπορεί να απογειωθεί γρήγορα και να κοστίσει ξανά. Η τελική αξιοπιστία της πολιτικής μιας κεντρικής τράπεζας και οι προβλέψεις για τις τιμές είναι δύσκολο να προσδιοριστούν με ακρίβεια και οποιαδήποτε αξιολόγηση δεν μπορεί να αποφασιστεί εξ ολοκλήρου με βάση τα ιστορικά δεδομένα.

Συνεπώς, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να ακολουθήσουν μια λεπτή γραμμή μεταξύ του να παραμένουν υπομονετικοί στηρίζοντας την ανάκαμψη και παράλληλα να είναι έτοιμοι να δράσουν γρήγορα.

Μελέτες περιπτώσεων δείχνουν ότι ενώ η ισχυρή πολιτική δράση έχει συχνά εξημερώσει τον πληθωρισμό και τις προσδοκίες για αυτόν, η υγιής και αξιόπιστη επικοινωνία με την κεντρική τράπεζα έπαιξε επίσης ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο.

Οι αρχές πρέπει να είναι σε εγρήγορση για τις αιτίες για μια τέλεια καταιγίδα κινδύνου τιμών που θα μπορούσαν να είναι μεμονωμένα καλοήθεις, αλλά όταν συνδυαστούν μπορεί να οδηγήσουν σε πολύ πιο γρήγορες αυξήσεις από ό, τι προβλέπεται στις εκτιμήσεις του ΔΝΤ.

Τέλος, ένα βασικό χαρακτηριστικό των προοπτικών είναι ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ διαφορετικών οικονομιών. Ο ταχύτερος πληθωρισμός στις Ηνωμένες Πολιτείες, για παράδειγμα, αναμένεται να συμβάλει στην επιτάχυνση των προηγμένων οικονομιών, αν και οι πιέσεις στη ζώνη του ευρώ και την Ιαπωνία εκτιμάται ότι θα παραμείνουν σχετικά αδύναμες.

Πηγή: ΟΤ

Προηγούμενο άρθροΟ κόσμος είναι γεμάτος μετρητά – Το ρεκόρ σε M&A και IPOs και η φρενίτιδα για τα crypto
Επόμενο άρθροΠώς η σημερινή οικονομική κατάσταση συσχετίζεται με αυτή του 1970; – Οι ομοιότητες, οι διαφορές και τα μαθήματα